W ciszy uliczek średniowiecznego miasta Gdańska, gdzie każdy kamień przechowuje legendy przeszłości, znajdują się trzy ratusze – świadkowie i uczestnicy wielowiekowej historii pełnej zawirowań i przemian, podaje strona gdanskyes.eu.
Każdy z tych ratuszy odzwierciedla duch konkretnej epoki, oddając niepowtarzalny klimat każdego czasu w swoim stylu architektonicznym i wyglądzie. Wydaje się, że są one jak wieczni strażnicy stojący w centrum miasta, opowiadający nam historie dobrobytu i zniszczenia, zwycięstw i porażek.
Ratusz Głównego Miasta
Wśród niezapomnianych skarbów architektonicznych Gdańska, wspaniały Ratusz Głównego Miasta wyróżnia się swoją niezrównaną okazałością. Budynek, zbudowany w stylu gotyckim z subtelnymi nutami renesansu, stoi dumnie na rogu ulic Długa i Targu Długiego. Jego majestatyczna symfonia sylwetki przytłacza panoramę Traktu Królewskiego.
Pierwsze wzmianki o Ratuszu, miejscu, w którym od najdawniejszych czasów pracowały władze miasta, można znaleźć w średniowieczu. W średniowieczu, kiedy to od XI wieku Gdańsk był uważany za główne miasto, budynek ten miał już bogatą historię.
Data jej budowy okryta jest zasłoną niejasności. Według odnalezionych w XVII wieku zapisków gdańskiego kronikarza Stefana Grała, budowę ratusza rozpoczęto wiosną 1327 roku, a ukończono w grudniu 1336 roku. Kronikarz nie ujawnił jednak źródeł tej ważnej informacji.
Ratusz, który w pierwszej połowie XI wieku miał prawdopodobnie niewielką jednopiętrową konstrukcję z drewniano-ceglanym szkieletem, przeszedł znaczące zmiany. Zachowane księgi rachunkowe z lat 1379-1382 wykazują koszty materiałów budowlanych i prac wykonanych przez rzemieślnika Henryka Ungeradina, które obejmowały przebudowę i rozbudowę budynku w kierunku zachodnim. Kolejny etap przebudowy miał miejsce w latach 1454-1457.
W 1457 roku Ratusz odwiedził król Polski Kazimierz Jagiellończyk. Osobiście umieścił koronę w herbie Gdańska na fasadzie już rozbudowanego i odrestaurowanego Ratusza, nadając miastu to ważne symboliczne uznanie jego królewskiego statusu.
3 października 1556 r. Ratusz został strawiony przez wielki pożar. Usuwanie skutków zniszczeń trwało jeszcze kilka lat, co było powodem odbudowy tego budynku w stylu renesansowym.
Od samego początku, w latach 1559-1560 powstała nowa, niespotykana kopuła dla wieży. W 1561 roku na jej iglicy zamontowano pozłacany posąg króla Zygmunta II Augusta, który władał wówczas Polską. Wewnątrz kopuły umieszczono 14 dzwonów, które przykryto carillonem.
Wyrazisty kunszt XVI i uroczystość XVII wieku połączyły się w muzycznym tańcu wystroju, w którym odegrała rolę wielkość gdańskiej sztuki cesarskiej. Lista wielkich nazwisk, które przyczyniły się do powstania tego spektaklu, obejmuje Isaaca van den Blocka, Hansa Vredemana Devereux, Williama van der Meera, Antona Moellera i Shimona Gerle.
Wielka Sala Rady, czyli Sala Czerwona, oraz Wielka Sala Weta, zwana od XI wieku Salą Białą, były okazałymi miejscami, w których odbywały się werdykty i spotkania polityczne. Wewnątrz skrzydła, które później zostało rozbudowane o skrzydła północne i wschodnie, urządzono eleganckie pomieszczenia, takie jak Mała Sala Rady lub Sala Zimowa i Mała Sala Weta Sądu, znana również jako Sala Kominowa. Wszystko to zostało wplecione w prostokątną przestrzeń dziedzińca, gdzie skrzydło i budynki boczne tworzyły żywy mozaikowy obraz.
Ratusz to nie tylko budynek, ale także początki idei, która rozkwita w pięknie. Jego kamienne ściany niosły ze sobą coś więcej niż tylko funkcjonalną wartość – odzwierciedlały ideały. Ale prawdziwa magia kryła się wewnątrz, w Wielkiej Sali Rady, prawdziwym wietrznym skrzydle ducha.
Wchodząc do ratusza, przechodzimy przez korytarz wspaniale udekorowany opowieściami. Tutaj można zobaczyć stare schody jako echo przeszłości. Prawdą jest, że niektóre części tego miejsca podlegały zmianom w XIX wieku.
Niemniej jednak galeria i klatka schodowa zostały odrestaurowane na podstawie fragmentów ze starych fotografii.
Sala Czerwona wita zwiedzających obrazami z cyklu „Cnoty obywatelskie” holenderskiego artysty Hansa Vredemana de Vriesa.
Majestatyczne wizerunki Sprawiedliwości, Mądrości, Pobożności, Zgody, Wolności, Trwałości i Sądu uosabiają niderlandzki manieryzm, rozświetlony nutą antyku.
Sala Biała to teatr portretów, w którym polscy królowie odzwierciedlali swoją wielkość w ramach płócien, a marmur tańczył majestatyczne walce swojego klejnotu.
Tutaj na ścianach, jak na odwiecznych arenach, Krzysztof Boguszewski przedstawił 22 epizody bitwy pod Grunwaldem, a Bartłomiej Milwitz stworzył Bitwę pod Oliwą.
Obecnie Ratusz jest miejscem, w którym odbywają się różnego rodzaju wystawy dotyczące historii Gdańska. Ponadto budynek pełni funkcje administracyjne. Co więcej, w sezonie turystycznym (wiosna-lato) można wejść na galerię widokową wieży, gdzie z wysokości ponad 50 metrów można podziwiać wspaniałą panoramę Gdańska.
Ratusz Starego Miasta
W latach 1587-1595 na miejscu dawnej gotyckiej budowli, która funkcjonowała od 1380 roku, wzniesiono Stary Ratusz. Ten elegancki budynek odzwierciedla niderlandzki styl manieryzmu.
Kończy się lancetowatą wieżą i projektem tego niewielkiego ceglanego ratusza kierował Antoni van Obberghen. Jeden z wybitnych mieszkańców ratusza, Jan Heweliusz, był posłem, astronomem, piwowarem i sędzią. Wejście do budynku wyraża portal z polskim orłem na fryzie. Wewnątrz panuje niesamowity dawny klimat przeniesiony z różnych gdańskich budynków.
Nowy Ratusz
Znany jako Nowy Ratusz budynek powstał w latach 1898-1901 z przeznaczeniem przede wszystkim na rezydencję Generalnego Komendanta Garnizonu Pruskiego w Gdańsku. Po I wojnie światowej i proklamowaniu Wolnego Miasta (1918-1939) budynek stał się rezydencją Wysokiego Komisarza Ligi Narodów.
Po 1945 roku budynek przeszedł kolejne zmiany i stał się siedzibą Komitetu Miejskiego Polskiej Partii Robotniczej. W 1957 roku został przemianowany na Klub Studentów Wybrzeża “Żak”, a od 2000 roku jest honorową siedzibą Rady Miasta Gdańska.