Rok 1945 był trudny dla Polski. Był to również ciężki rok dla Gdańska. Na początku tego roku do miasta zaczęli masowo napływać uchodźcy z Prus Wschodnich w wyniku nowej ofensywy Armii Czerwonej. W schroniskach nie było miejsca, brakowało też żywności — podaje portal gdanskyes.eu. Według przybliżonych szacunków, w połowie marca 1945 roku milion osób, w tym uchodźcy, stłoczyło się w Gdańsku w strasznych warunkach.
Jak wyglądał ostatni rok wojny dla Gdańska? Omówimy to bardziej szczegółowo w tym artykule.
Początek roku
Hitler nakazał wojskom niemieckim utrzymanie Gdańska za wszelką cenę. Większość niemieckiego dowództwa zdawała sobie sprawę, że jest to niemożliwe w obliczu intensywnej ofensywy sowieckiej. Za swoją opinię niemieccy oficerowie zapłacili życiem. Tymi egzekucjami Hitler pokazał, co stanie się z każdym, kto zwątpi w bezpieczeństwo Gdańska.
9 marca 1945 roku w mieście wybuchły liczne pożary. Po mieście kręciło się wielu uciekinierów, którzy zdołali samodzielnie wydostać się z obozów jenieckich. 16 marca Gdańsk został objęty nalotami. W ich wyniku zniszczeniu uległo kilka okolicznych dzielnic. Kilka dni później ostrzelano centrum miasta.
Dalszy przebieg wydarzeń
Bombardowanie Gdańska trwało do 27 marca 1945 roku. Tysiące mieszkańców Gdańska i uchodźców, szukających tam schronienia, zginęło w wyniku bombardowań i ostrzałów artyleryjskich. Ogólnie jednak zniszczenia były nieznaczne.
Jeszcze na początku marca 1945 roku w Gdańsku działała komunikacja miejska, a mieszkańcy byli zaopatrywani w gaz, prąd i wodę. Nadal działał telefon i otwarte były sklepy spożywcze. Nie trwało to jednak długo. 25 marca dostawy wody w mieście przestały działać. W rezultacie strażacy nie byli w stanie ugasić pożarów w Gdańsku.
W związku z aktywnym natarciem wojsk radzieckich w mieście zapanował prawdziwy chaos. Na ulicach Gdańska stały tysiące samochodów, a nabrzeża były zapchane tysiącami ciężarówek i tłumami. Dzielnice spowijał czarny dym. W mieście nadal panowała panika.
28 marca 1945 roku wojska radzieckie rozpoczęły zaplanowane wcześniej niszczenie Gdańska. Cała ludność, która zdołała przetrwać w schronach, piwnicach i kościołach, została wypędzona z miasta. Wiele osób zginęło, a kobiety i dziewczęta zostały zgwałcone. Lasy i pola w okolicach Gdańska zapełniły się tysiącami mieszkańców i uchodźców.
W ciągu kilku dni, w wyniku działań wojsk radzieckich, 50% centrum miasta zostało zniszczone. Domy zostały splądrowane. Całkowitemu zniszczeniu uległo ponad sześć tysięcy budynków, a 1300 domów zostało uszkodzonych. Według danych z 15 lipca 1945 roku w Gdańsku w czasie wojny zniszczonych zostało 19 665 budynków, w tym 15 600 mieszkalnych, 3160 gospodarczych i 530 przemysłowych. Zniszczone zostały centra Wrzeszcza, Nowego Portu i Stogów. Spośród 17 zabytkowych kościołów w centrum miasta, 14 zostało poważnie uszkodzonych. Zniszczeniu uległ także ratusz, zbrojownia i duży młyn. Uszkodzonych zostało także 16 lokalnych mostów. Tramwaj został niemal całkowicie zniszczony.
W lipcu 1945 roku w Gdańsku rozpoczęły się masowe wysiedlenia. Z miasta deportowano około 65 000 osób. W czerwcu 1945 roku w Gdańsku mieszkało 123 932 Niemców, 8 525 Polaków i 1 572 obcokrajowców, ale na początku następnego roku było 82 705 Polaków, 39 797 Niemców i 637 obcokrajowców.
Podsumowując, rok 1945 był dla Gdańska bardzo trudny. Miasto walczyło do końca wszelkimi dostępnymi środkami. Wielu gdańszczan zginęło w tej brutalnej wojnie, a wielu straciło swoje domy.