{"id":4172,"date":"2026-04-16T14:00:59","date_gmt":"2026-04-16T12:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanskyes.eu\/?p=4172"},"modified":"2026-04-16T14:05:10","modified_gmt":"2026-04-16T12:05:10","slug":"jak-gdanszczanie-przyjeli-wybuch-ii-wojny-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/jak-gdanszczanie-przyjeli-wybuch-ii-wojny-swiatowej","title":{"rendered":"Jak gda\u0144szczanie przyj\u0119li wybuch II wojny \u015bwiatowej"},"content":{"rendered":"\n

Wrzesie\u0144 1939 roku<\/strong> na zawsze zmieni\u0142 bieg historii, dziel\u0105c \u017cycie ca\u0142ego \u015bwiata na \u201eprzed\u201d i \u201epo\u201d. Przyni\u00f3s\u0142 to, czego obawia si\u0119 ka\u017cdy nar\u00f3d \u2013 wojn\u0119. Ju\u017c latem w Polsce wyczuwa\u0142o si\u0119 ogromne napi\u0119cie, a na ulicach miast nieustannie dyskutowano o nadci\u0105gaj\u0105cym konflikcie. Jednak pierwsze wybuchy<\/strong>, kt\u00f3re o \u015bwicie us\u0142yszeli mieszka\u0144cy Tr\u00f3jmiasta, by\u0142y dla nich prawdziwym szokiem. Strach, niepok\u00f3j, a wr\u0119cz dziwna ciekawo\u015b\u0107 ogarn\u0119\u0142y gda\u0144szczan, gdynian i sopocian. Cho\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 malowa\u0142a si\u0119 w ciemnych barwach, miejskie \u017cycie toczy\u0142o si\u0119 dalej swoim rytmem \u2013 relacjonuje portal gdanskyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze dni wojny<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Zdj\u0119cie pochodzi z serwisu: https:\/\/infogdansk.pl\/<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Pierwsze dni wojny w Gda\u0144sku oznacza\u0142y brutalne polowanie hitlerowc\u00f3w na Polak\u00f3w<\/strong>. \u017bycie zmieni\u0142o si\u0119 w u\u0142amku sekundy. Terror nie omin\u0105\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Tr\u00f3jmiasta: brutalnie wyci\u0105gano ich z mieszka\u0144, aresztowano w miejscach pracy i \u0142apano na ulicach. Mimo to codzienne obowi\u0105zki wci\u0105\u017c domaga\u0142y si\u0119 uwagi. Ludzie musieli wychodzi\u0107 po zakupy, za\u0142atwia\u0107 sprawy i szuka\u0107 jakichkolwiek informacji o sytuacji w kraju. Co ciekawe, niekt\u00f3rzy z rado\u015bci\u0105 witali w mie\u015bcie polskich obro\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Poruszanie si\u0119 po Gda\u0144sku by\u0142o w tym czasie sporym wyzwaniem.<\/strong> O pi\u0105tej rano wstrzymano ruch tramwaj\u00f3w, cho\u0107 po kilku godzinach wr\u00f3ci\u0142y one na tory. Zablokowano r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzymiastowe po\u0142\u0105czenia kolejowe. Kursowa\u0142y jedynie poci\u0105gi podmiejskie, jednak z du\u017cymi zak\u0142\u00f3ceniami.<\/p>\n\n\n\n

Na ka\u017cdym kroku mo\u017cna by\u0142o natkn\u0105\u0107 si\u0119 na patrole policyjne. Funkcjonariusze przeprowadzali szczeg\u00f3\u0142owe kontrole i skutecznie odgradzali mieszka\u0144c\u00f3w od rejon\u00f3w walk. Szybko na ulicach pojawi\u0142y si\u0119 obwieszczenia Alberta Forstera, nazistowskiego dygnitarza, informuj\u0105ce o inkorporacji Wolnego Miasta Gda\u0144ska do Rzeszy<\/strong>. W mie\u015bcie zainstalowano megafony, z kt\u00f3rych p\u0142yn\u0105\u0142 jego triumfalny g\u0142os. Hitleryzacja post\u0119powa\u0142a b\u0142yskawicznie \u2013 nazistowska propaganda dzia\u0142a\u0142a na pe\u0142nych obrotach. Budynki ton\u0119\u0142y we flagach ze swastykami, a nad ulicami wisia\u0142y transparenty z has\u0142em \u201eZur\u00fcck zum Reich\u201d<\/strong> (Powr\u00f3t do Rzeszy).<\/p>\n\n\n\n

Po pierwszym, nieudanym szturmie Niemc\u00f3w na Westerplatte, podj\u0119to decyzj\u0119 o ewakuacji cywil\u00f3w. Swoje domy musia\u0142o opu\u015bci\u0107 oko\u0142o czternastu tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w Nowego Portu i Wis\u0142ouj\u015bcia<\/strong>. M\u0119\u017cczyzn wywo\u017cono autobusami i tramwajami do Oliwy i Sopotu. Kobiety z dzie\u0107mi trafia\u0142y do tymczasowych oboz\u00f3w na Wyspie Sobieszewskiej<\/a> oraz na Mierzei Wi\u015blanej. Mieszka\u0144cy mogli wr\u00f3ci\u0107 do swoich dom\u00f3w dopiero po kapitulacji polskiej za\u0142ogi na Westerplatte.<\/p>\n\n\n\n

Wojna jako rozrywka<\/h2>\n\n\n\n

Dla niemieckiej cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska walki o Westerplatte sta\u0142y si\u0119 swego rodzaju atrakcj\u0105 \u2013 widowiskiem, kt\u00f3re po prostu trzeba by\u0142o zobaczy\u0107. Uzbrojeni w lornetki, ludzie t\u0142umnie wychodzili na balkony i dachy, by z nieskrywan\u0105 fascynacj\u0105 obserwowa\u0107 bombardowanie polskiej Wojskowej Sk\u0142adnicy Tranzytowej<\/strong>. Wielu gromadzi\u0142o si\u0119 na Biskupiej G\u00f3rce i Che\u0142mie, sk\u0105d rozpo\u015bciera\u0142 si\u0119 doskona\u0142y widok na p\u0142on\u0105cy p\u00f3\u0142wysep.<\/p>\n\n\n\n

Niemieckie dzieci i m\u0142odzie\u017c mia\u0142y podw\u00f3jny pow\u00f3d do zadowolenia, poniewa\u017c odwo\u0142ano zaj\u0119cia w szko\u0142ach. Zamiast siedzie\u0107 w \u0142awkach, m\u0142odzi gda\u0144szczanie starali si\u0119 podej\u015b\u0107 jak najbli\u017cej linii frontu. \u015aledzili wzrokiem nurkuj\u0105ce niemieckie bombowce i z zapami\u0119taniem zbierali \u0142uski po nabojach<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W po\u0142owie wrze\u015bnia 1939 roku w Gda\u0144sku i Sopocie wprowadzono nakaz zaciemnienia<\/strong>. W obawie przed nalotami, tu\u017c po zachodzie s\u0142o\u0144ca gaszono wszystkie latarnie i \u015bwiat\u0142a w oknach. Mieszka\u0144cy kamienic tworzyli specjalne warty, kt\u00f3re patrolowa\u0142y ulice i pilnowa\u0142y bezpiecze\u0144stwa po\u017carowego. Piwnice pozostawiano otwarte, by w razie ataku ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 szybko znale\u017a\u0107 w nich schronienie. Rygorystycznego przestrzegania tych zasad pilnowali cz\u0142onkowie lokalnych struktur NSDAP.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie obowi\u0105zywa\u0142 ca\u0142kowity zakaz organizacji jakichkolwiek imprez rozrywkowych i zgromadze\u0144 publicznych. By\u0107 mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie dlatego walki o Westerplatte przyci\u0105gn\u0119\u0142y tak wielu widz\u00f3w. Zamkni\u0119to teatry, kina, odwo\u0142ano wszystkie wydarzenia sportowe. Zakaz ten nie obejmowa\u0142 jednak propagandy \u2013 uroczysta wizyta Adolfa Hitlera w Gda\u0144sku<\/strong> 19 wrze\u015bnia oraz parada wojskowa 29 wrze\u015bnia odby\u0142y si\u0119 zgodnie z planem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wrzesie\u0144 1939 roku na zawsze zmieni\u0142 bieg historii, dziel\u0105c \u017cycie ca\u0142ego \u015bwiata na \u201eprzed\u201d i \u201epo\u201d. Przyni\u00f3s\u0142 to, czego obawia si\u0119 ka\u017cdy nar\u00f3d \u2013 wojn\u0119. Ju\u017c latem w Polsce wyczuwa\u0142o si\u0119 ogromne napi\u0119cie, a na ulicach miast nieustannie dyskutowano o nadci\u0105gaj\u0105cym konflikcie. Jednak pierwsze wybuchy, kt\u00f3re o \u015bwicie us\u0142yszeli mieszka\u0144cy Tr\u00f3jmiasta, by\u0142y dla nich prawdziwym […]<\/p>\n","protected":false},"author":397,"featured_media":4164,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[502],"tags":[1683,1676,1679,1677,1415,674,1685,1680,1686,1678,677,1146,1684,1681,1682],"motype":[494],"moformat":[89],"moimportance":[104],"class_list":{"0":"post-4172","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-voenna-istoria","8":"tag-albert-forster-4","9":"tag-bombardowanie-westerplatte","10":"tag-ewakuacja-gdanska","11":"tag-gdansk-w-czasie-wojny","12":"tag-historia-gdanska","13":"tag-ii-wojna-swiatowa","14":"tag-nazistowska-propaganda","15":"tag-niemcy-w-gdansku","16":"tag-tajemnice-gdanska","17":"tag-trojmiasto-1939","18":"tag-westerplatte","19":"tag-wolne-miasto-gdansk","20":"tag-wrzesien-1939","21":"tag-wybuch-wojny-w-trojmiescie","22":"tag-zycie-codzienne-podczas-wojny","23":"motype-eternal","24":"moformat-vlasna","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/397"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4172"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4173,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4172\/revisions\/4173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4172"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4172"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4172"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}