{"id":4157,"date":"2026-04-16T13:53:20","date_gmt":"2026-04-16T11:53:20","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanskyes.eu\/?p=4157"},"modified":"2026-04-16T13:58:32","modified_gmt":"2026-04-16T11:58:32","slug":"jak-niemcy-odnosili-sie-do-mieszkancow-trojmiasta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/jak-niemcy-odnosili-sie-do-mieszkancow-trojmiasta","title":{"rendered":"Jak Niemcy odnosili si\u0119 do mieszka\u0144c\u00f3w Tr\u00f3jmiasta?"},"content":{"rendered":"\n

II wojna \u015bwiatowa by\u0142a niewyobra\u017caln\u0105 tragedi\u0105 dla milion\u00f3w ludzi po obu stronach frontu. Kiedy niemieckie wojska wkroczy\u0142y do Tr\u00f3jmiasta<\/strong>, \u017co\u0142nierze mieli ju\u017c w g\u0142owach obraz miejscowej ludno\u015bci, pieczo\u0142owicie ukszta\u0142towany przez nazistowsk\u0105 propagand\u0119. Mimo to wielu z nich czu\u0142o strach i zagubienie \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzucono na lini\u0119 walk bez \u017cadnego do\u015bwiadczenia bojowego. Jak podaje portal gdanskyes.eu<\/a>, hitlerowcy traktowali mieszka\u0144c\u00f3w Tr\u00f3jmiasta z ogromn\u0105 podejrzliwo\u015bci\u0105 i niezwykle cz\u0119sto wypowiadali si\u0119 o nich z pogard\u0105. Wojenna rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142a dla Niemc\u00f3w sporym wyzwaniem, co jednak w \u017cadnym stopniu nie usprawiedliwia brutalnej polityki okupacyjnej<\/strong> i akt\u00f3w przemocy wobec cywil\u00f3w w Polsce i ca\u0142ej Europie.<\/p>\n\n\n\n

Strach okupant\u00f3w przed cywilami<\/h2>\n\n\n\n

L\u0119k przed oporem ludno\u015bci cywilnej zakorzeni\u0142 si\u0119 w niemieckiej armii jeszcze w czasach wojny francusko-pruskiej. W latach 1870\u20131871 prusko-niemieckie wojska okupuj\u0105ce Pary\u017c bole\u015bnie zderzy\u0142y si\u0119 z pot\u0119\u017cnym i skutecznym oporem partyzant\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Niemieckie dow\u00f3dztwo t\u0142umi\u0142o wszelkie przejawy buntu za pomoc\u0105 bezwzgl\u0119dnych represji<\/strong>. Fala podpale\u0144 i masowych egzekucji zak\u0142adnik\u00f3w przetoczy\u0142a si\u0119 chocia\u017cby przez Belgi\u0119 w 1914 roku. Szybko wysz\u0142o jednak na jaw, \u017ce doniesienia \u017co\u0142nierzy o rzekomych strza\u0142ach padaj\u0105cych z okien miejskich kamienic by\u0142y w du\u017cej mierze jedynie wytworem wyobra\u017ani spanikowanych rekrut\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei w 1939 roku machina wojenna III Rzeszy celowo pod\u017cega\u0142a \u017co\u0142nierzy do okrucie\u0144stw wobec cywil\u00f3w. Co wi\u0119cej, przygotowywano ich do tego na d\u0142ugo przed wybuchem konfliktu. Propaganda nieustannie wmawia\u0142a Niemcom, \u017ce ich przeciwnicy to \u201eprymitywni podludzie\u201d<\/strong>, kt\u00f3rzy w pe\u0142ni zas\u0142uguj\u0105 na sw\u00f3j tragiczny los. Przekaz ten wzmacniano mitem o rasowej wy\u017cszo\u015bci nad mieszka\u0144cami okupowanych ziem polskich. Niemiecki historyk Jochen B\u00f6hler zauwa\u017cy\u0142, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 hitlerowc\u00f3w podchodzi\u0142a do brutalnych mord\u00f3w z przera\u017caj\u0105c\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105. Jako dow\u00f3d przytoczy\u0142 histori\u0119 pewnego podoficera, kt\u00f3ry rozkaza\u0142 rozstrzela\u0107 21 mieszka\u0144c\u00f3w Suchej Beskidzkiej pod pretekstem rzekomej dzia\u0142alno\u015bci partyzanckiej. Jak wynika\u0142o z jego w\u0142asnych zapisk\u00f3w, ju\u017c nast\u0119pnego dnia w doskona\u0142ym nastroju gra\u0142 z kolegami w karty przy piwie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W drugim tygodniu wrze\u015bnia niemieccy artylerzy\u015bci utworzyli punkt dowodzenia na obrze\u017cach Gdyni. Wojskowi od razu zacz\u0119li przetrz\u0105sa\u0107 okoliczne domy w poszukiwaniu rzekomo ukrytej broni lub partyzant\u00f3w. Historykom uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do ich wspomnie\u0144, w kt\u00f3rych z niekryt\u0105 pogard\u0105 wypowiadali si\u0119 o gospodarzach. W listach do bliskich nazywano mieszka\u0144c\u00f3w Gdyni brudnymi, tch\u00f3rzliwymi oportunistami<\/strong>, a miejscowych m\u0119\u017cczyzn pogardliwie okre\u015blano mianem \u201ezniewie\u015bcia\u0142ych\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Architektura Tr\u00f3jmiasta w oczach Niemc\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Fotografia pochodzi z serwisu: https:\/\/ciekawostkihistoryczne.pl\/<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wrogo\u015b\u0107 nazist\u00f3w nie ogranicza\u0142a si\u0119 jednak wy\u0142\u0105cznie do ludno\u015bci cywilnej \u2013 obejmowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c architektur\u0119 Tr\u00f3jmiasta. Polska tkanka miejska wr\u0119cz razi\u0142a estetyczne gusta przekonanych o swojej wy\u017cszo\u015bci Niemc\u00f3w. Szef sztabu pe\u0142nomocnika Kriegsmarine w Gda\u0144sku, w powojennym li\u015bcie do przyjaciela, stwierdzi\u0142 z ubolewaniem, \u017ce Gotenhafen (niemiecka nazwa Gdyni) mog\u0142oby by\u0107 ca\u0142kiem pi\u0119knym miastem portowym nad Zatok\u0105 Gda\u0144sk\u0105, gdyby nie fakt, \u017ce tutejsze budynki w stylu ameryka\u0144skim wzniesiono bez jakiegokolwiek poczucia estetyki<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Modernistyczne \u015br\u00f3dmie\u015bcie Gdyni<\/a>, dzi\u015b uwa\u017cane za architektoniczn\u0105 per\u0142\u0119 dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, zupe\u0142nie nie przypad\u0142o do gustu naje\u017ad\u017acom. Dra\u017cni\u0142o ich to, \u017ce miasto drastycznie r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 od tradycyjnej zabudowy Gda\u0144ska \u2013 z jego ceglanymi murami, misternymi ornamentami, werandami i spadzistymi dachami pokrytymi dach\u00f3wk\u0105. Z kolei robotnicze dzielnice Gdyni nazi\u015bci z pogard\u0105 por\u00f3wnywali do najbiedniejszych slums\u00f3w<\/strong> w zamorskich koloniach.<\/p>\n\n\n\n

Mimo tej oficjalnej krytyki, wy\u017cej postawieni oficerowie potrafili doceni\u0107 polski luksus. Bardzo ch\u0119tnie przejmowali dla siebie najbardziej reprezentacyjne budynki przy g\u0142\u00f3wnych ulicach. Przyk\u0142adowo, jeden z oficer\u00f3w wprowadzi\u0142 si\u0119 do eleganckiego apartamentu i gabinetu po polskim ministrze w Gda\u0144sku, zachowuj\u0105c drogie i gustowne meble<\/strong>. Zapewni\u0142 sobie w ten spos\u00f3b doskona\u0142e, komfortowe warunki do pracy administracyjnej, kt\u00f3ra w praktyce polega\u0142a na brutalnym wysiedlaniu Polak\u00f3w z Gdyni i sprowadzaniu na ich miejsce Niemc\u00f3w ba\u0142tyckich.<\/p>\n\n\n\n

W tym morzu uprzedze\u0144 i nienawi\u015bci znalaz\u0142o si\u0119 jednak miejsce na pewien wyj\u0105tek. Hitlerowcy czuli niek\u0142amany respekt do polskich \u017co\u0142nierzy<\/strong>. \u015awiadcz\u0105 o tym ich w\u0142asne relacje, w kt\u00f3rych z podziwem opisywali mistrzowski kamufla\u017c Polak\u00f3w, odwag\u0119 podczas brawurowych kontratak\u00f3w i heroiczn\u0105 obron\u0119. To szczere uznanie dla profesjonalizmu i determinacji wroga cz\u0119sto brzmia\u0142o w ich ustach g\u0142o\u015bniej ni\u017c jakakolwiek nazistowska propaganda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

II wojna \u015bwiatowa by\u0142a niewyobra\u017caln\u0105 tragedi\u0105 dla milion\u00f3w ludzi po obu stronach frontu. Kiedy niemieckie wojska wkroczy\u0142y do Tr\u00f3jmiasta, \u017co\u0142nierze mieli ju\u017c w g\u0142owach obraz miejscowej ludno\u015bci, pieczo\u0142owicie ukszta\u0142towany przez nazistowsk\u0105 propagand\u0119. Mimo to wielu z nich czu\u0142o strach i zagubienie \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzucono na lini\u0119 walk bez \u017cadnego do\u015bwiadczenia bojowego. Jak podaje portal gdanskyes.eu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":399,"featured_media":4146,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[502],"tags":[1645,1649,1147,1343,1646,1220,674,1642,1648,1647,1419,1643,1341,1580,1644],"motype":[494],"moformat":[89],"moimportance":[104],"class_list":{"0":"post-4157","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-voenna-istoria","8":"tag-architektura-gdyni","9":"tag-cywile-podczas-wojny","10":"tag-gdansk-3","11":"tag-gdynia","12":"tag-gotenhafen-2","13":"tag-historia-polski","14":"tag-ii-wojna-swiatowa","15":"tag-jochen-bohler","16":"tag-modernizm-3","17":"tag-obrona-polski","19":"tag-propaganda-hitlerowska","20":"tag-trojmiasto","21":"tag-wehrmacht","22":"tag-zbrodnie-wojenne","23":"motype-eternal","24":"moformat-vlasna","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/399"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4158,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4157\/revisions\/4158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4157"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4157"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4157"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}