{"id":3891,"date":"2025-09-26T12:45:16","date_gmt":"2025-09-26T10:45:16","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanskyes.eu\/?p=3891"},"modified":"2025-09-26T12:55:55","modified_gmt":"2025-09-26T10:55:55","slug":"oboz-koncentracyjny-stutthof","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/oboz-koncentracyjny-stutthof","title":{"rendered":"Ob\u00f3z Koncentracyjny Stutthof"},"content":{"rendered":"\n<p>Ob\u00f3z Koncentracyjny Stutthof to jedno z tych miejsc, gdzie podczas II wojny \u015bwiatowej niemieckie w\u0142adze realizowa\u0142y swoj\u0105 polityk\u0119 terroru. Istnia\u0142 od 2 wrze\u015bnia 1939 roku do 9 maja 1945 roku. Przez ponad sze\u015b\u0107 lat uwi\u0119ziono w nim 110 000 os\u00f3b, z czego 65 000 zosta\u0142o skazanych na \u015bmier\u0107, jak podaje <a href=\"http:\/\/gdanskyes.eu\">gdanskyes.eu<\/a>. Teren po\u0142o\u017cony niedaleko Gda\u0144ska przez d\u0142ugi czas skrywa\u0142 tajemnice wszystkich pope\u0142nionych tu okrucie\u0144stw i antyludzkich praw. Dzi\u015b dzia\u0142a tu muzeum, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest przekazywanie prawdy o tamtych czasach. I cho\u0107by by\u0142a ona nie wiadomo jak bolesna, musimy j\u0105 pozna\u0107.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2d3ea84309a\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2d3ea84309a\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/oboz-koncentracyjny-stutthof\/#Powstanie_obozu\" >Powstanie obozu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/oboz-koncentracyjny-stutthof\/#Zycie_wiezniow\" >\u017bycie wi\u0119\u017ani\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/oboz-koncentracyjny-stutthof\/#Marsz_Smierci\" >Marsz \u015amierci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/oboz-koncentracyjny-stutthof\/#Muzeum_Stutthof_w_Sztutowie\" >Muzeum Stutthof w Sztutowie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powstanie_obozu\"><\/span>Powstanie obozu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ob\u00f3z Koncentracyjny Stutthof powsta\u0142 niemal natychmiast po wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Gdy tylko Niemcy rozpocz\u0119\u0142y otwart\u0105 walk\u0119 z \u201ewrogimi\u201d grupami ludno\u015bci, dow\u00f3dztwo potrzebowa\u0142o odpowiedniego miejsca do realizacji swoich cel\u00f3w. Gda\u0144sk zawsze by\u0142 ko\u015bci\u0105 niezgody mi\u0119dzy w\u0142adzami niemieckimi a polsk\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105. Cho\u0107 w Wolnym Mie\u015bcie Gda\u0144sku Polacy stanowili mniejszo\u015b\u0107, walczyli o swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i prawa. Rozpocz\u0119cie dzia\u0142a\u0144 wojennych umo\u017cliwi\u0142o szybkie rozprawienie si\u0119 z <a href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/uk\/eternal\/malopolski-geroyi-drugoyi-svitovoyi-vijny-stanislav-klimeczkyj-mer-zahoplenogo-naczystamy-krakova\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">aktywistami<\/a>, przedstawicielami r\u00f3\u017cnych organizacji i partii, nauczycielami, duchowie\u0144stwem i wszystkimi, kt\u00f3rzy rozwijali polsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego 36 kilometr\u00f3w od Gda\u0144ska, na skraju wsi Sztutowo, utworzono ob\u00f3z. Lokalizacja spe\u0142nia\u0142a wszystkie wymogi: blisko\u015b\u0107, po\u0142\u0105czenie kolejowe, przeprawa promowa, przysta\u0144 jachtowa oraz utwardzona droga. Jednocze\u015bnie Stutthof otoczony by\u0142 g\u0119stym lasem i bagnami, co izolowa\u0142o teren od \u015bwiata zewn\u0119trznego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2 wrze\u015bnia nie tylko rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 uwi\u0119zienie wielu Polak\u00f3w, ale tak\u017ce ich praca w Stutthofie. Poniewa\u017c ob\u00f3z nie by\u0142 jeszcze gotowy, wi\u0119\u017aniowie zostali zmuszeni do pracy przy jego budowie. Zaj\u0119li si\u0119 oni zagospodarowaniem cz\u0119\u015bci ogromnego terenu, kt\u00f3ry nazwano <strong>Starym Obozem<\/strong> (Stary Oboz). Obejmuje on baraki, kwater\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 dla kierownictwa, dom komendanta, areszt (Hauptwache), gara\u017ce i inne obiekty. Ob\u00f3z otoczony by\u0142 ogrodzeniem z drutu kolczastego pod wysokim napi\u0119ciem oraz wie\u017cami stra\u017cniczymi. W 1942 roku budowa Starego Obozu zosta\u0142a zako\u0144czona i rozpocz\u0119to tworzenie kolejnej cz\u0119\u015bci \u2013 <strong>Nowego Obozu<\/strong> (Nowy Oboz). Rozbudowa by\u0142a konieczna ze wzgl\u0119du na potrzeb\u0119 wi\u0119kszej liczby miejsc, poniewa\u017c Niemcy zatrzymywali coraz wi\u0119cej ludzi. Ju\u017c po roku zako\u0144czono budow\u0119 r\u00f3wnie\u017c tej cz\u0119\u015bci. W ten spos\u00f3b przez ca\u0142y okres istnienia Stutthof rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 do 120 hektar\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Celem niemieckiego dow\u00f3dztwa by\u0142o zbudowanie systemu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by dzia\u0142a\u0107 autonomicznie. Ob\u00f3z poszerza\u0142 swoje granice i transformowa\u0142 si\u0119 w odpowiedzi na nowe potrzeby. Pocz\u0105tkowo uwa\u017cany za miejsce dla je\u0144c\u00f3w wojennych, ju\u017c po dw\u00f3ch latach przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w <strong>ob\u00f3z koncentracyjny<\/strong>. Na jego terenie powstawa\u0142y wci\u0105\u017c nowe baraki, mieszcz\u0105ce za ka\u017cdym razem wi\u0119cej wi\u0119\u017ani\u00f3w. \u017bycie w Stutthofie by\u0142o podporz\u0105dkowane \u015bcis\u0142ym zasadom, kontrolowanym przez odpowiednie struktury. Dow\u00f3dztwo, s\u0142u\u017cba bezpiecze\u0144stwa, wydzia\u0142 \u0142\u0105czno\u015bci, kadrowy, urz\u0105d polityczny \u2013 te i wiele innych dzia\u0142\u00f3w decydowa\u0142o o dalszych losach wi\u0119\u017ani\u00f3w. W 1942 roku w obozie pojawi\u0142o si\u0119 krematorium, a ju\u017c w 1943 roku obok niego zbudowano komor\u0119 gazow\u0105, by rok p\u00f3\u017aniej przej\u015b\u0107 do realizacji planu <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Endl%C3%B6sung\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Endl\u00f6sung<\/a> (Ostateczne Rozwi\u0105zanie), kt\u00f3ry zak\u0142ada\u0142 zag\u0142ad\u0119 \u017byd\u00f3w. Z czasem Stutthof rozwin\u0105\u0142 swoj\u0105 sie\u0107, kt\u00f3ra wykroczy\u0142a poza teren wsi Sztutowo. Ob\u00f3z koncentracyjny obudowa\u0142 si\u0119 filiami (podobozami), kt\u00f3rych \u0142\u0105cznie by\u0142o 105. Wszystkie one stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 polityki niemieckich w\u0142adz.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/4a833e62-0b05-44bb-989c-b6312f243b42\" width=\"602\" height=\"420\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zycie_wiezniow\"><\/span>\u017bycie wi\u0119\u017ani\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwsi wi\u0119\u017aniowie przybyli do Stutthofu ju\u017c 2 wrze\u015bnia 1939 roku. By\u0142a to polska ludno\u015b\u0107 Gda\u0144ska. O ile pierwszego dnia dotar\u0142o 150 os\u00f3b, po dw\u00f3ch latach by\u0142o ich 4000, o tyle w ostatnich latach wojny teren gwa\u0142townie zape\u0142ni\u0142 si\u0119 nowo przyby\u0142ymi, poniewa\u017c <strong>\u201ewrog\u00f3w Rzeszy\u201d przybywa\u0142o<\/strong>. \u0141\u0105cznie przez Stutthof przesz\u0142o 110 000 os\u00f3b, z czego ponad po\u0142owa nie prze\u017cy\u0142a II wojny \u015bwiatowej. Od pierwszego dnia istnienia obozu uwi\u0119zieni byli anga\u017cowani do r\u00f3\u017cnych prac. A poniewa\u017c teren nie by\u0142 jeszcze urz\u0105dzony, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ludzie byli zmuszeni w\u0142asnor\u0119cznie budowa\u0107 miejsce swojej ka\u017ani. Najpierw zbudowano 10 barak\u00f3w, ale po kilku latach dodano kolejne 30, aby pomie\u015bci\u0107 wszystkich. Cho\u0107 \u017cycie w obozie podlega\u0142o \u015bci\u015ble okre\u015blonym zasadom, nie mo\u017cna zapomina\u0107, \u017ce zasady te by\u0142y dyktowane przez esesman\u00f3w. Szybko sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce punkt szpitalny czy oddzia\u0142 polityczny wykonywa\u0142y specyficzn\u0105 prac\u0119, kt\u00f3ra <strong>\u201enie s\u0142u\u017cy\u0142a dobru wi\u0119\u017ani\u00f3w\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119\u017aniowie KL Stutthof pochodzili z Polski, byli to <a href=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/pogromy-antyzydowskie-w-gdansku\">\u017bydzi<\/a>, W\u0119grzy, Norwegowie oraz \u201eniebezpieczni przest\u0119pcy\u201d z ponad 20 innych kraj\u00f3w. \u017bycie wi\u0119\u017ani\u00f3w, poza pr\u00f3b\u0105 przetrwania, sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z ci\u0119\u017ckich dni roboczych. W pierwszych dniach wyr\u00f3wnywali ziemi\u0119, karczowali las i oczyszczali teren. Nast\u0119pnie byli zaanga\u017cowani w budow\u0119 r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci obozu. P\u00f3\u017aniej ich zadania zmienia\u0142y si\u0119 zgodnie z potrzebami dow\u00f3dztwa i samego Stutthofu. Domy dla kierownictwa, wybieg dla ps\u00f3w, farma kr\u00f3lik\u00f3w, system kanalizacyjny \u2013 wszystko to tworzyli wi\u0119\u017aniowie. Poniewa\u017c Niemcy prowadzi\u0142y wojn\u0119, potrzebowa\u0142y wielu zasob\u00f3w i si\u0142y roboczej. W\u0142a\u015bnie dlatego wi\u0119\u017aniowie byli wysy\u0142ani do pracy w pobliskich niemieckich przedsi\u0119biorstwach. I tak na przyk\u0142ad, obok obozu dzia\u0142a\u0142a fabryka DAW (Deutsche Ausr\u00fcstungswerke), kt\u00f3ra produkowa\u0142a sprz\u0119t, cegielnie, przedsi\u0119biorstwa przemys\u0142owe i rolnicze, a tak\u017ce utworzono produkcj\u0119 samolot\u00f3w Focke-Wulff.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo trudnych warunk\u00f3w pracy, \u017cycie bez niej wydawa\u0142o si\u0119 jeszcze ci\u0119\u017csze. Ci, kt\u00f3rych wybrano do pracy w szwalni, kuchni, czy warsztatach, w zamian mogli otrzyma\u0107 dodatkow\u0105 porcj\u0119 jedzenia lub ubranie. A to by\u0142o <strong>\u201ena wag\u0119 z\u0142ota\u201d<\/strong>, poniewa\u017c ludzie musieli walczy\u0107 o przetrwanie. Wi\u0119\u017aniowie przybywali do obozu we w\u0142asnych ubraniach, w kt\u00f3rych chodzili bez mo\u017cliwo\u015bci przebrania. W upale czy mrozie, w deszczow\u0105 pogod\u0119 czy po ci\u0119\u017ckiej zmianie, ludzie pozostawali w tych samych rzeczach. Nie lepsza by\u0142a zmiana na obozowy uniform, poniewa\u017c materia\u0142y by\u0142y niskiej jako\u015bci, a rozmiar uniwersalny (cz\u0119sto niepasuj\u0105cy). W\u0142a\u015bnie dlatego wi\u0119\u017aniowie cierpieli z powodu wielu chor\u00f3b sk\u00f3ry, zimna i fatalnych warunk\u00f3w sanitarnych. Ka\u017cda choroba w obozie koncentracyjnym okazywa\u0142a si\u0119 \u015bmiertelna. Z powodu niesprzyjaj\u0105cego klimatu, niedo\u017cywienia, zn\u0119cania si\u0119 ze strony personelu i nieludzkiej pracy, nawet najmniejsze przezi\u0119bienie by\u0142o bardzo niebezpieczne. Niezwyk\u0142e jest i to, \u017ce przebieg chor\u00f3b by\u0142 szybki i prawie zawsze ko\u0144czy\u0142 si\u0119 zgonem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stosunek dow\u00f3dztwa i personelu do wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142 \u201enieludzki\u201d<\/strong>. To oni decydowali, kto ma \u017cy\u0107, a kto nie. Najmniejsze szanse mieli ci, kt\u00f3rzy byli wyczerpani i s\u0142abi. Nie byli w stanie sprosta\u0107 absurdalnym zadaniom esesman\u00f3w, za co byli zabijani. Uwi\u0119zieni przechodzili codzienne apele i inspekcje (rewizje). Podczas tych ostatnich niekt\u00f3rzy mogli zosta\u0107 wybrani do pracy, a inni skazani na \u015bmier\u0107. Procedur\u0119 t\u0119 wykonywa\u0142 lekarz obozowy, kt\u00f3ry wstrzykiwa\u0142 fenol lub benzyn\u0119 do serca. Jednak esesmani nie gardzili najstraszniejszymi metodami \u2013 ludzie byli cz\u0119sto rozstrzeliwani, popychani na ogrodzenia pod wysokim napi\u0119ciem, fizycznie likwidowani lub wysy\u0142ani do kom\u00f3r gazowych, gdzie truto ich Cyklonem B. Jednak na tym cierpienia wi\u0119\u017ani\u00f3w w obozie koncentracyjnym Stutthof si\u0119 nie zako\u0144czy\u0142y.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/ebf2aff8-8c2f-480d-a8fb-3a60e80cffc6\" width=\"602\" height=\"445\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Marsz_Smierci\"><\/span>Marsz \u015amierci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 bram\u0119 obozu nazywano <strong>\u201eBram\u0105 \u015amierci\u201d<\/strong>, to wydarzenia ze stycznia 1945 roku przesz\u0142y do historii jako <strong>\u201eMarsz \u015amierci\u201d<\/strong>. Pierwsze okre\u015blenie oznacza\u0142o, \u017ce ka\u017cdy, kto przejdzie przez bram\u0119 Stutthofu, jest skazany na \u015bmier\u0107. Drugie powsta\u0142o przez analogi\u0119, gdy\u017c ludzie r\u00f3wnie\u017c wyruszali w \u015bmiertelny poch\u00f3d. Cho\u0107 Marsze \u015amierci by\u0142y powszechnym zjawiskiem podczas II wojny \u015bwiatowej, w obozie koncentracyjnym Stutthof wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 25 stycznia o 4 rano. W\u0142a\u015bnie wtedy na placu apelowym zebrano wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli opu\u015bci\u0107 teren. Tak rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 pierwsza ewakuacja ludzi z obozu. By\u0142a ona spowodowana szybkim natarciem wojsk radzieckich. Niemieckie dow\u00f3dztwo rozwa\u017ca\u0142o r\u00f3\u017cne warianty odwrotu ju\u017c w 1944 roku. Wszystkie one zak\u0142ada\u0142y zniszczenie \u015blad\u00f3w licznych zbrodni. Kiedy sytuacja na froncie pogorszy\u0142a si\u0119 dla Niemiec, podj\u0119to ostateczn\u0105 decyzj\u0119 co do los\u00f3w Stutthofu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119\u017aniowie obozu koncentracyjnego byli ewakuowani z dw\u00f3ch powod\u00f3w: aby ukry\u0107 pope\u0142nione okrucie\u0144stwa i pozyska\u0107 jak najwi\u0119cej si\u0142y roboczej. W\u0142a\u015bnie dlatego w styczniu ze Stutthofu wysz\u0142o 11 000 os\u00f3b, w tym zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani, jak i kobiety. Esesmani nie przejmowali si\u0119 zbytnio losem wi\u0119\u017ani\u00f3w, a wi\u0119c zn\u0119cali si\u0119 nad nimi na wszelkie mo\u017cliwe sposoby. Ludzie pokonywali codziennie ponad 20 kilometr\u00f3w i musieli i\u015b\u0107 przy temperaturze -20\u00b0C. Ponadto wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142o chorych, wyczerpanych i g\u0142odnych, za co byli karani. Je\u015bli kto\u015b nie nad\u0105\u017ca\u0142 za kolumn\u0105, by\u0142 rozstrzeliwany. W ten spos\u00f3b karano ka\u017cde przewinienie wi\u0119\u017ani\u00f3w, a s\u0119dziami byli oczywi\u015bcie niemieccy \u017co\u0142nierze. Podczas tego pochodu zgin\u0119\u0142o ponad 2000 os\u00f3b, a kolejnym 2000 uda\u0142o si\u0119 uciec. Prawdopodobnie najwi\u0119kszym okrucie\u0144stwem podczas Marszu \u015amierci by\u0142o rozstrzelanie wi\u0119\u017ani\u00f3w na pla\u017cy w Palmnicken (obecnie Jantarny). W\u00f3wczas esesmani zebrali oko\u0142o 3000 \u017byd\u00f3w i kazali im rzuci\u0107 si\u0119 do lodowatej wody. Wszyscy zostali rozstrzelani, a sta\u0142o si\u0119 to w nocy z 31 stycznia na 1 lutego 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Po tej ewakuacji w Stutthofie pozosta\u0142o jeszcze 12 000 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zgin\u0119\u0142a na skutek epidemii tyfusu, a do kwietnia 1945 roku prze\u017cy\u0142o ponad 4000 os\u00f3b. 25 kwietnia rozpocz\u0119to przygotowania do drugiej ewakuacji, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 drog\u0105 morsk\u0105. Wi\u0119\u017aniowie zostali wywiezieni do obozu Neuengamme i innych niemieckich oboz\u00f3w wzd\u0142u\u017c Morza Ba\u0142tyckiego. <strong>9 maja tego samego roku wojska radzieckie wyzwoli\u0142y 100 os\u00f3b<\/strong>, kt\u00f3re jeszcze pozosta\u0142y w obozie koncentracyjnym. <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/9eccbe4e-168e-4790-acf6-8f9de97b0bc9\" width=\"561\" height=\"373\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Muzeum_Stutthof_w_Sztutowie\"><\/span>Muzeum Stutthof w Sztutowie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>12 marca 1962 roku na terenie by\u0142ego obozu koncentracyjnego Stutthof <strong>otwarto muzeum<\/strong>. Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej min\u0119\u0142o 17 lat, aby stworzy\u0107 w tym miejscu co\u015b godnego pami\u0119ci. Sta\u0142o si\u0119 to dzi\u0119ki by\u0142ym wi\u0119\u017aniom, naukowcom, dzia\u0142aczom kulturalnym i wszystkim zaanga\u017cowanym mieszka\u0144com Gda\u0144ska. Niemcy podczas wojny wykonali swoj\u0105 robot\u0119 na tyle dobrze, \u017ce u ludzi pozosta\u0142o mylne wra\u017cenie na temat Stutthofu. Wielu nawet nie domy\u015bla\u0142o si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w stanowili Polacy i \u017bydzi. Sprawiedliwo\u015b\u0107 postanowi\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 zesp\u00f3\u0142 kierowany przez pierwszego dyrektora muzeum \u2013 Tadeusza Matusiaka. Od tego czasu na terenie plac\u00f3wki krok po kroku odbudowywano histori\u0119, kt\u00f3r\u0105 pracownicy pragn\u0119li przekaza\u0107 nast\u0119pnym pokoleniom. I uda\u0142o im si\u0119 to, poniewa\u017c obecnie Muzeum Stutthof <strong>co roku przyjmuje ponad 100 000 odwiedzaj\u0105cych<\/strong>. Jak m\u00f3wi obecny kierownik plac\u00f3wki: \u201eaby zrozumie\u0107, co wydarzy\u0142o si\u0119 w obozie koncentracyjnym, trzeba go odwiedzi\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzeum Stutthof w Sztutowie przez ponad 60 lat swojego istnienia wykona\u0142o doskona\u0142\u0105 prac\u0119. Zesp\u00f3\u0142 oferuje wirtualny spacer, indywidualne i grupowe wycieczki, lekcje muzealne oraz wydarzenia edukacyjne dla wszystkich ch\u0119tnych. Na terenie zachowa\u0142y si\u0119 pozosta\u0142o\u015bci niekt\u00f3rych budynk\u00f3w obozowych, a reszt\u0119 uda\u0142o si\u0119 zrekonstruowa\u0107. Brama G\u0142\u00f3wna, wie\u017ce wartownicze, areszt, biuro komendant\u00f3w, sto\u0142\u00f3wka, komora gazowa i krematorium \u2013 ka\u017cdy zak\u0105tek tutaj oddaje \u017cycie wi\u0119\u017ani\u00f3w w obozie koncentracyjnym. Plac\u00f3wce uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107 rzeczy osobiste uwi\u0119zionych, przedmioty codziennego u\u017cytku wykorzystywane w Stutthofie, narz\u0119dzia terroru i <strong>ponad 1500 innych artefakt\u00f3w<\/strong>. Od pierwszych dni powstania pracownicy muzeum zbierali relacje by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3re skompletowali w 27 tomach. Zesp\u00f3\u0142 rozwija dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 i zaprasza plac\u00f3wki edukacyjne do wsp\u00f3\u0142pracy. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c odwiedzi\u0107 stron\u0119 internetow\u0105 i media spo\u0142eczno\u015bciowe plac\u00f3wki, gdzie udost\u0119pnia ona wszystkie niezb\u0119dne informacje. <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gdanskyes.eu\/28392386-3a66-4447-a142-d6a1e1aed9c2\" width=\"602\" height=\"396\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ob\u00f3z Koncentracyjny Stutthof to jedno z tych miejsc, gdzie podczas II wojny \u015bwiatowej niemieckie w\u0142adze realizowa\u0142y swoj\u0105 polityk\u0119 terroru. Istnia\u0142 od 2 wrze\u015bnia 1939 roku do 9 maja 1945 roku. Przez ponad sze\u015b\u0107 lat uwi\u0119ziono w nim 110 000 os\u00f3b, z czego 65 000 zosta\u0142o skazanych na \u015bmier\u0107, jak podaje gdanskyes.eu. Teren po\u0142o\u017cony niedaleko Gda\u0144ska [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":397,"featured_media":3886,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[502],"tags":[1218,1147,1220,1217,1230,1221,1216,1222,1223,1226,1224,1228,1225,1227,1219],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-3891","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-voenna-istoria","8":"tag-endlosung","9":"tag-gdansk-3","10":"tag-historia-polski","11":"tag-ii-wojna-swiatowa-2","12":"tag-kl-stutthof-2","13":"tag-koncentracyjny","14":"tag-marsz-smierci","15":"tag-muzeum-stutthof","16":"tag-oboz-stutthof","17":"tag-pomerania","18":"tag-sztutowo","19":"tag-terror-nazi","20":"tag-wiezniowie","21":"tag-wyzwolenie","22":"tag-zbrodnie-niemieckie","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3891","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/397"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3891"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3897,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3891\/revisions\/3897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3891"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3891"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3891"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}