{"id":3051,"date":"2024-08-01T00:00:29","date_gmt":"2024-07-31T22:00:29","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanskyes.eu\/?p=3051"},"modified":"2024-08-01T00:00:39","modified_gmt":"2024-07-31T22:00:39","slug":"lata-powojenne-w-gdansku-wspomnienia-mieszkanki-miasta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/lata-powojenne-w-gdansku-wspomnienia-mieszkanki-miasta","title":{"rendered":"Lata powojenne w Gda\u0144sku: wspomnienia mieszkanki miasta"},"content":{"rendered":"\n

Podczas II wojny \u015bwiatowej Gda\u0144sk, podobnie jak wiele innych polskich miast, dozna\u0142 znacznych zniszcze\u0144. Miasto portowe, kt\u00f3re zawsze s\u0142yn\u0119\u0142o ze swojego portu i linii brzegowej, zosta\u0142o niemal ca\u0142kowicie zniszczone. Pomimo powa\u017cnych zniszcze\u0144, Gda\u0144sk zdo\u0142a\u0142 podnie\u015b\u0107 si\u0119 z wojennych popio\u0142\u00f3w i odzyska\u0107 popularno\u015b\u0107 zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w, jak i turyst\u00f3w, pisze strona gdanskyes.eu<\/a>. W tym artykule, dzi\u0119ki wspomnieniom Wandy Ewertowskiej, mieszkanki Wolnego Miasta, opowiemy o tym, jak wygl\u0105da\u0142o miasto w latach powojennych.<\/p>\n\n\n\n

Rys historyczny<\/h2>\n\n\n\n

Wanda Ewertowska urodzi\u0142a si\u0119 w 1932 roku w Gda\u0144sku. By\u0142a pierwszym dzieckiem m\u0142odego polskiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, Alojzego i Gertrudy Swiniarskich. W przedwojennym Wolnym Mie\u015bcie sytuacja z posiadaniem w\u0142asnego domu by\u0142a trudna. Niewiele os\u00f3b mog\u0142o sobie pozwoli\u0107 na kupno domu zaraz po \u015blubie. Dlatego rodzice Wandy wynajmowali mieszkanie. <\/p>\n\n\n\n

Ojciec dziewczyny pracowa\u0142 na lokalnej poczcie. W tamtym czasie by\u0142a to do\u015b\u0107 presti\u017cowa i dobrze p\u0142atna praca. Jednak ze wzgl\u0119du na jego napi\u0119ty harmonogram, Alojzy by\u0142 g\u0142\u00f3wnie go\u015bciem w domu. Wanda wspomina, \u017ce jej ojciec dobrze zarabia\u0142, wi\u0119c by\u0142 w stanie odk\u0142ada\u0107 pieni\u0105dze na w\u0142asny dom. Alojzego nie by\u0142o te\u017c w domu podczas urlop\u00f3w, bo ca\u0142y wolny czas po\u015bwi\u0119ca\u0142 pracy w organizacjach polonijnych. Ucz\u0119szcza\u0142 na szkolenia wojskowe. W tamtym czasie Wanda nie mia\u0142a poj\u0119cia, dlaczego jej ojciec by\u0142 tak aktywny w polskim \u017cyciu publicznym, ale prawdopodobnie ju\u017c wtedy co\u015b czu\u0142.<\/p>\n\n\n\n

W momencie wybuchu II wojny \u015bwiatowej Alojzy zosta\u0142 aresztowany w miejscu pracy. Jego \u017cona i dw\u00f3jka dzieci postanowili wyjecha\u0107 z Gda\u0144ska w bezpieczniejsze miejsce. W 1940 roku Wanda wznowi\u0142a nauk\u0119 w szkole. Jak wiele polskich dzieci, musia\u0142a uczy\u0107 si\u0119 pod os\u0142on\u0105 syreny i nalot\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Zniszczony Gda\u0144sk<\/h2>\n\n\n\n

W maju 1945 roku Wanda wraz z matk\u0105 i bratem wr\u00f3ci\u0142a do rodzinnego miasta. Trudno by\u0142o rozpozna\u0107 Gda\u0144sk. Miasto zosta\u0142o doszcz\u0119tnie zniszczone, a dooko\u0142a znajdowa\u0142y si\u0119 jedynie ruiny. Jednak wiele os\u00f3b, kt\u00f3re zosta\u0142y zmuszone do wyjazdu z powodu II wojny \u015bwiatowej, wr\u00f3ci\u0142o do Gda\u0144ska. Byli gotowi odbudowywa\u0107 swoje rodzinne miasto. Stopniowo Gda\u0144sk wype\u0142nia\u0142 si\u0119 \u017cyciem. <\/p>\n\n\n\n

Wanda wznowi\u0142a nauk\u0119 w miejscowej szkole. Atmosfera w niej by\u0142a jednak napi\u0119ta, bo obra\u017cano j\u0105 i nazywano niemieck\u0105 \u015bwini\u0105. Okres powojenny by\u0142 trudny dla rodziny Ewertowskich r\u00f3wnie\u017c z powodu epidemii tyfusu, kt\u00f3ra wybuch\u0142a w mie\u015bcie. Zarazi\u0142a si\u0119 nim matka Wandy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1946 roku ojciec dziewczynki wr\u00f3ci\u0142 do rodziny z oboz\u00f3w koncentracyjnych. Wznowi\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 na miejscowej poczcie. W kolejnych latach rodzina nadal mieszka\u0142a w wynajmowanych mieszkaniach, poniewa\u017c nie posiada\u0142a w\u0142asnego. Wojna zniszczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c prawie ca\u0142y dobytek w ich poprzednim domu. W 1950 r. rodzina Ewertowskich zdecydowa\u0142a si\u0119 na przeprowadzk\u0119 do Oruni. Tam przydzielono im mieszkanie w zniszczonym domu, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 wyremontowany dzi\u0119ki wsparciu miejscowej poczty. <\/p>\n\n\n\n

Po przeprowadzce \u017cycie Ewertowskich stopniowo zacz\u0119\u0142o si\u0119 poprawia\u0107. Wielu innych mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska nie mog\u0142o jednak przyzwyczai\u0107 si\u0119 do nowej rzeczywisto\u015bci. Ich \u017cycie d\u0142ugo nie mog\u0142o wr\u00f3ci\u0107 do normy. Nie mieli gdzie mieszka\u0107 i gdzie pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W kolejnych latach po wojnie wiele budynk\u00f3w zosta\u0142o odbudowanych przy u\u017cyciu uproszczonych projekt\u00f3w, poniewa\u017c skupiono si\u0119 na zapewnieniu mieszka\u0144 dla du\u017cej liczby os\u00f3b. Gda\u0144sk zacz\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c aktywnie rozwija\u0107 si\u0119 jako o\u015brodek przemys\u0142owy. W tym okresie w mie\u015bcie powsta\u0142y nowe stocznie, zak\u0142ady chemiczne i inne przedsi\u0119biorstwa. Przyczyni\u0142o si\u0119 to do szybkiego wzrostu gospodarczego miasta. Odbudowa Gda\u0144ska by\u0142a swego rodzaju eksperymentem architektonicznym. Cz\u0119\u015b\u0107 miasta zosta\u0142a odrestaurowana w stylu zbli\u017conym do historycznego, podczas gdy druga cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a zabudowana nowoczesnymi osiedlami mieszkaniowymi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podczas II wojny \u015bwiatowej Gda\u0144sk, podobnie jak wiele innych polskich miast, dozna\u0142 znacznych zniszcze\u0144. Miasto portowe, kt\u00f3re zawsze s\u0142yn\u0119\u0142o ze swojego portu i linii brzegowej, zosta\u0142o niemal ca\u0142kowicie zniszczone. Pomimo powa\u017cnych zniszcze\u0144, Gda\u0144sk zdo\u0142a\u0142 podnie\u015b\u0107 si\u0119 z wojennych popio\u0142\u00f3w i odzyska\u0107 popularno\u015b\u0107 zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w, jak i turyst\u00f3w, pisze strona gdanskyes.eu. W tym artykule, dzi\u0119ki […]<\/p>\n","protected":false},"author":298,"featured_media":2983,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[502],"tags":[574,578,1034,1033,575,1036,1035,576,573,581],"motype":[494],"moformat":[89],"moimportance":[104],"class_list":{"0":"post-3051","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-voenna-istoria","8":"tag-historia-polityki","9":"tag-historie-gdanska","10":"tag-lata-powojenne","11":"tag-lata-powojenne-w-gdansku","12":"tag-polityczna-w-gdansku","13":"tag-wanda-ewertowska","14":"tag-wspomnienia-mieszkanki-miasta","15":"tag-znani-politycy","16":"tag-zycie-polityczne","17":"tag-zycie-polityczne-gdanska","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3051"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3055,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3051\/revisions\/3055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3051"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3051"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3051"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}