{"id":3046,"date":"2024-07-31T23:57:43","date_gmt":"2024-07-31T21:57:43","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanskyes.eu\/?p=3046"},"modified":"2024-07-31T23:58:03","modified_gmt":"2024-07-31T21:58:03","slug":"historia-pierwszej-rewolucji-w-gdansku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/eternal\/historia-pierwszej-rewolucji-w-gdansku","title":{"rendered":"Historia pierwszej rewolucji w Gda\u0144sku"},"content":{"rendered":"\n

Gda\u0144sk wielokrotnie pojawia\u0142 si\u0119 w historii Polski jako miasto kluczowe dla wielu wydarze\u0144. Do 1945 roku wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska by\u0142a wyznania lutera\u0144skiego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cego Cia\u0142a by\u0142 wa\u017cnym miejscem dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Z t\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 zwi\u0105zana jest reformacja, czyli pierwsza rewolucja w Gda\u0144sku. W tym artykule na gdanskyes.eu<\/a> opowiemy wi\u0119cej o tych wydarzeniach.<\/p>\n\n\n\n

Kazanie <\/h2>\n\n\n\n

W 1522 roku Jakob Hegge, kt\u00f3ry by\u0142 nast\u0119pc\u0105 Marcina Lutra, wyg\u0142osi\u0142 swoje pierwsze kazanie w Gda\u0144sku u podn\u00f3\u017ca Hagelsbergu. Wielu mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska przysz\u0142o na plac, aby pos\u0142ucha\u0107 kazania. Jego s\u0142owa rozbudzi\u0142y wyobra\u017ani\u0119 s\u0142uchaczy, kt\u00f3rzy my\u015bleli, \u017ce Pismo \u015awi\u0119te zosta\u0142o odkryte na nowo.<\/p>\n\n\n\n

Po tych wydarzeniach w mie\u015bcie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ruch reformacyjny. Zwolennicy Lutra zacz\u0119li ucieka\u0107 do Gda\u0144ska z innych polskich miast. Wielu z nich by\u0142o zafascynowanych now\u0105 nauk\u0105 miasta, a tak\u017ce jego prostot\u0105 i uczciwo\u015bci\u0105. Podr\u00f3\u017cnik\u00f3w przyci\u0105ga\u0142y do miasta przede wszystkim te powody, a nie tylko rzemios\u0142o. W tym okresie w Gda\u0144sku zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107 o dzia\u0142alno\u015bci finansowej papieskich kolektor\u00f3w, samowoli biskup\u00f3w oraz o tym, jak proboszczowie, kt\u00f3rzy pochodzili z zamo\u017cnych rodzin i rzadko bywali w swoich parafiach, arogancko traktowali swoich parafian. <\/p>\n\n\n\n

Powstanie <\/h2>\n\n\n\n

W 1523 roku w Gda\u0144sku wybuch\u0142y pierwsze zamieszki. Powodem tych star\u0107 by\u0142a religia. Podczas pierwszej rewolucji pobitych zosta\u0142o kilku mnich\u00f3w. P\u00f3\u017aniej duchowni katoliccy zacz\u0119li masowo opuszcza\u0107 miasto. Sytuacja ta zacz\u0119\u0142a niepokoi\u0107 kr\u00f3la Polski. Nakaza\u0142 zakaz rozpowszechniania nowej doktryny, importu ksi\u0105\u017cek lutera\u0144skich i wydalenia z Gda\u0144ska kaznodziej\u00f3w, kt\u00f3rzy popularyzowali ten ruch. Mimo to ruch reformacyjny zyskiwa\u0142 coraz wi\u0119ksze poparcie w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w miasta. <\/p>\n\n\n\n

W\u0142adze Gda\u0144ska nie mog\u0142y w pe\u0142ni liczy\u0107 na pomoc kr\u00f3lewsk\u0105, wi\u0119c postanowi\u0142y dzia\u0142a\u0107 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Aby odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 t\u0142umu od postulat\u00f3w spo\u0142ecznych, postanowi\u0142y wesprze\u0107 jego wysi\u0142ki na rzecz reformy religijnej. Na tamte czasy by\u0142 to bardzo odwa\u017cny krok. <\/p>\n\n\n\n

Kilka dni po dzia\u0142aniach lokalnych w\u0142adz t\u0142um buntownik\u00f3w zaatakowa\u0142 mieszkanie biskupa W\u0142oc\u0142awka Macieja Dziewieckiego. Oskar\u017cono go o nieliczenie si\u0119 z opini\u0105 publiczn\u0105 w sprawach religii. Przyczyni\u0142 si\u0119 tak\u017ce do uwi\u0119zienia Paw\u0142a Grunewalda, kt\u00f3ry by\u0142 w\u00f3wczas jednym z najpopularniejszych kaznodziej\u00f3w w Gda\u0144sku. By\u0107 mo\u017ce oskar\u017cy\u0142 go o g\u0142oszenie doktryny lutera\u0144skiej w\u015br\u00f3d episkopalnych ch\u0142op\u00f3w z peryferii miasta.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Latem 1524 roku mieszka\u0144cy Gda\u0144ska nagle zacz\u0119li gromadzi\u0107 si\u0119 na jednym z miejscowych cmentarzy. W tym miejscu ludzie siedzieli na nagrobkach i zaciekle dyskutowali o polityce, w\u0142adzach miasta i religii oraz o tym, co robi\u0107 dalej. Podczas tych rozm\u00f3w rewolucjoni\u015bci postanowili wzi\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119 w Gda\u0144sku w swoje r\u0119ce. W nast\u0119pstwie tej decyzji w mie\u015bcie powsta\u0142a nowa rada, tym razem z\u0142o\u017cona ze zdeklarowanych zwolennik\u00f3w reform. Gda\u0144szczanie byli przekonani, \u017ce nowe reformy powinny by\u0107 wdra\u017cane przez osoby dobrze zorientowane w temacie i nieposiadaj\u0105ce negatywnej reputacji. <\/p>\n\n\n\n

W wyniku tej rewolucji klasztory zosta\u0142y przekszta\u0142cone w szko\u0142y i szpitale. Zlikwidowano du\u017ce firmy handlowe, kt\u00f3re rabowa\u0142y drobnych kupc\u00f3w, i zakazano lichwy. Ustalono, \u017ce urz\u0119dnicy miejscy, a tak\u017ce ksi\u0119\u017ca parafialni, b\u0119d\u0105 wybierani przez ludno\u015b\u0107. Sprawdzono funkcjonowanie s\u0105d\u00f3w i rozbudowano system opieki nad ubogimi. <\/p>\n\n\n\n

Kolejne spokojne lata pozwoli\u0142y protestantyzmowi zadomowi\u0107 si\u0119 w Gda\u0144sku. Pozosta\u0142o niewiele ko\u015bcio\u0142\u00f3w katolickich, ale katolicyzm nadal dominowa\u0142 na wsiach. Protestantyzm opu\u015bci\u0142 Gda\u0144sk dopiero w XVI wieku, gdy na tronie zasiad\u0142 Zygmunt III Waza. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gda\u0144sk wielokrotnie pojawia\u0142 si\u0119 w historii Polski jako miasto kluczowe dla wielu wydarze\u0144. Do 1945 roku wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska by\u0142a wyznania lutera\u0144skiego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cego Cia\u0142a by\u0142 wa\u017cnym miejscem dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Z t\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 zwi\u0105zana jest reformacja, czyli pierwsza rewolucja w Gda\u0144sku. W tym artykule na gdanskyes.eu opowiemy wi\u0119cej o tych wydarzeniach. Kazanie  W 1522 […]<\/p>\n","protected":false},"author":298,"featured_media":2962,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[502],"tags":[1032,1031,574,578,577,575,579,576,573,581],"motype":[494],"moformat":[89],"moimportance":[104],"class_list":{"0":"post-3046","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-voenna-istoria","8":"tag-historia-pierwszej-rewolucji","9":"tag-historia-pierwszej-rewolucji-w-gdansku","10":"tag-historia-polityki","11":"tag-historie-gdanska","12":"tag-historie-politykow","13":"tag-polityczna-w-gdansku","14":"tag-rada-miasta-gdanska","15":"tag-znani-politycy","16":"tag-zycie-polityczne","17":"tag-zycie-polityczne-gdanska","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3046"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3050,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3046\/revisions\/3050"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3046"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3046"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3046"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}