Rankiem 1 wrze\u015bnia 1939 roku na Zatoce Gda\u0144skiej rozegra\u0142a si\u0119 niezwykle dramatyczna scena. Niemiecki pancernik szkolny \u201eSchleswig-Holstein\u201d, kt\u00f3ry przyby\u0142 tam sze\u015b\u0107 dni wcze\u015bniej, rozpocz\u0105\u0142 ostrza\u0142 polskiego garnizonu. W zwi\u0105zku z przewag\u0105 wojsk niemieckich, hitlerowcy planowali szybkie zdobycie Westerplatte. Jednak polscy obro\u0144cy, licz\u0105cy zaledwie 205 \u017co\u0142nierzy, wytrzymali atak pod ci\u0105g\u0142ym ostrza\u0142em, trac\u0105c tylko 15 os\u00f3b w trakcie tej walki. Z r\u0105k wroga zgin\u0119\u0142o kilkuset \u017co\u0142nierzy. Wynik bitwy by\u0142 z g\u00f3ry przes\u0105dzony, ale polski garnizon wykaza\u0142 si\u0119 niesamowit\u0105 odwag\u0105 i bohaterstwem.<\/p>\n\n\n\n
Westerplatte nie by\u0142 jedynym \u201egor\u0105cym punktem\u201d pierwszego dnia wojny w Gda\u0144sku. Podczas ostrza\u0142u polskiego garnizonu przez niemiecki pancernik wybuchy rozleg\u0142y si\u0119 tak\u017ce w samym sercu miasta \u2013 na Placu Heweliusza, na kt\u00f3rym niegdy\u015b znajdowa\u0142 si\u0119 szpital wojskowy, b\u0119d\u0105cy siedzib\u0105 Poczty Polskiej. Tej nocy na poczcie by\u0142o 57 os\u00f3b. Do \u015bwitu dotrwa\u0142o tylko czterech z nich.<\/p>\n\n\n\nNast\u0119pne pi\u0119\u0107 lat dla miasta Gda\u0144sk oznacza\u0142o zako\u0144czenie dzia\u0142a\u0144 wojennych, ale nie koniec wojny, a walk\u0119 o wolno\u015b\u0107 i odrodzenie. Ludno\u015b\u0107 polska miasta i okolic zosta\u0142a deportowana do oboz\u00f3w koncentracyjnych, a tak\u017ce do Niemiec na roboty przymusowe. \u017bydzi, kt\u00f3rzy do 1939 roku nie mieli mo\u017cliwo\u015bci opuszczenia miasta, stali si\u0119 ofiarami kom\u00f3r gazowych. Po zako\u0144czeniu nazizmu w 1944 roku Gda\u0144sk zosta\u0142 powa\u017cnie zniszczony w wyniku masowych bombardowa\u0144 z powietrza i ziemi, a sami mieszka\u0144cy masowo opu\u015bcili miasto przed jego wyzwoleniem.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>\u201eNigdy wi\u0119cej wojny\u201d<\/span><\/h2>\n\n\n\nPodczas II wojny \u015bwiatowej w Gda\u0144sku cudem ocala\u0142o kilka obiekt\u00f3w, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej sta\u0142y si\u0119 muzeami i pomnikami tragedii ubieg\u0142ego wieku. Przyjrzyjmy si\u0119 niekt\u00f3rym z nich.<\/p>\n\n\n\n
Niedaleko Pomnika Obro\u0144c\u00f3w Wybrze\u017ca na p\u00f3\u0142wyspie Westerplatte b\u0142yszczy napis \u201eNigdy wi\u0119cej wojny\u201d. Ten pami\u0105tkowy napis przypomina o znaczeniu pokoju i jest nagrod\u0105 za odwag\u0119 tych, kt\u00f3rzy stan\u0119li w obronie tego wybrze\u017ca w 1939 roku. Jak ju\u017c powiedzieli\u015bmy, p\u00f3\u0142wysep ten zamieni\u0142 si\u0119 w polsk\u0105 twierdz\u0119, kt\u00f3ra symbolizowa\u0142a niez\u0142omno\u015b\u0107 w nadzwyczajnych okoliczno\u015bciach. Po wojnie wzniesiono tu ogromny pomnik.<\/p>\n\n\n\n
Na poro\u015bni\u0119tym drzewami terenie zachowa\u0142y si\u0119 ruiny z tocz\u0105cych si\u0119 tu bitew, a samo miejsce, w kt\u00f3rym mia\u0142y miejsce pierwsze straszne wydarzenia, kt\u00f3re poprzedzi\u0142y dziesi\u0105tki milion\u00f3w ofiar II wojny \u015bwiatowej, sta\u0142o si\u0119 obowi\u0105zkowym punktem trasy dla turyst\u00f3w w Gda\u0144sku. Dzi\u015b Westerplatte to nie tylko port i baza wojskowa, ale tak\u017ce skansen, du\u017cy park i fascynuj\u0105ce morskie krajobrazy.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Poczta <\/span><\/h3>\n\n\n\nRzeczywi\u015bcie historia poczty, kt\u00f3ra mimo jednej z pierwszych bitew w dziejach miasta pozosta\u0142a stoj\u0105ca w centrum Gda\u0144ska, jest niesamowita. Po zako\u0144czeniu wojny obiekt ten zosta\u0142 odrestaurowany. W 1979 roku na jego fasadzie pojawi\u0142a si\u0119 imponuj\u0105ca metalowa rze\u017aba wed\u0142ug projektu Wincentego Ku\u0107my. Ta wyrazista rze\u017aba przedstawia rannego pocztowca, z kt\u00f3rego torby wysypuj\u0105 si\u0119 listy, a bogini zwyci\u0119stwa Nike podaje mu karabin.<\/p>\n\n\n\n
Rze\u017aba ta sta\u0142a si\u0119 symbolem niezwyk\u0142ej si\u0142y ducha i odwagi mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska w czasie wojny i trudno\u015bci, z jakimi si\u0119 zetkn\u0119li. Ona r\u00f3wnie\u017c symbolizuje nadziej\u0119 na pok\u00f3j i zwyci\u0119stwo.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Ratusz<\/span><\/h3>\n\n\n\nRzeczywi\u015bcie, ratusz wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 w\u015br\u00f3d nielicznych budynk\u00f3w, kt\u00f3re przetrwa\u0142y wojn\u0119. Dzi\u015b budynek ten pe\u0142ni funkcj\u0119 muzeum historii miasta. Ten zabytkowy obiekt by\u0142 \u015bwiadkiem wielu wydarze\u0144 i zachowa\u0142 liczne \u015blady minionych epok.<\/p>\n\n\n\n
Jednak to, co przyci\u0105ga szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, to fakt, \u017ce oko\u0142o jedna trzecia ekspozycji tego muzeum po\u015bwi\u0119cona jest okresowi historii, o kt\u00f3rym wcze\u015bniej w Polsce socjalistycznej nie by\u0142o zwyczaju m\u00f3wi\u0107, bo kojarzono go z epok\u0105 niemieck\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Obok majestatycznej gotyckiej sali kr\u00f3lewskiej, ozdobionej sztukateri\u0105 i rze\u017abami, mo\u017cna znale\u017a\u0107 instalacje odtwarzaj\u0105ce \u017cycie w okresie mi\u0119dzywojennym. Wn\u0119trza mieszcza\u0144skie z eleganckimi krzes\u0142ami i wyrobami z porcelany, niemieckimi dzbankami na herbat\u0119 i cukier, a tak\u017ce reprodukcj\u0105 lady sklepowej z zabytkow\u0105 kas\u0105 fiskaln\u0105 i pracowni krawcowej, w kt\u00f3rej kr\u00f3luje \u201eZinger\u201d \u2013 wszystko to tworzy \u017cyw\u0105 narracj\u0119 Muzeum. Nie tylko ekspozycja, ale tak\u017ce atmosfera, styl \u017cycia i aspekty kulturowe epoki wywar\u0142y wp\u0142yw na to miasto.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Odbudowa powojenna<\/span><\/h2>\n\n\n\nPowojenna odbudowa Gda\u0144ska jest wyra\u017anym przyk\u0142adem radykalnej rekonstrukcji historycznej, gdzie obiekty historyczne zachowane s\u0105 jedynie wzd\u0142u\u017c ulic, a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 zabudowy podlega rozbi\u00f3rce. G\u0142\u00f3wnym celem tego podej\u015bcia by\u0142a szybka odbudowa struktury miejskiej i odnowienie identyczno\u015bci \u015brodowiska kulturowego.<\/p>\n\n\n\nZachowuj\u0105c wygl\u0105d historycznej architektury, nowy Gda\u0144sk sta\u0142 si\u0119 mieszank\u0105 fantastyki i pragmatyzmu, zorientowanego na potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w, ich komfort i dobre samopoczucie.<\/p>\n\n\n\n
Stopniowo miasto wraca\u0142o do \u017cycia, budowa\u0142o si\u0119 jako nowoczesna, funkcjonalna ca\u0142o\u015b\u0107. Pierwotna funkcjonalno\u015b\u0107, ukryta za stylizowanymi fasadami, zacz\u0119\u0142a coraz bardziej ujawnia\u0107 si\u0119 na zewn\u0105trz. \u015awiadczy\u0142o to o szczeg\u00f3lnym podej\u015bciu Polak\u00f3w do \u201educha miejsca\u201d. Nie boj\u0105c si\u0119 w\u0142\u0105czania nowoczesnej zabudowy do historycznych dzielnic, z sukcesem wypracowali nowy styl architektoniczny, w kt\u00f3rym nowoczesna zabudowa nie koliduje z miastem, lecz staje si\u0119 jego naturaln\u0105 kontynuacj\u0105, ewolucj\u0105 tradycji architektonicznej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W czasie II wojny \u015bwiatowej Gda\u0144sk, niegdy\u015b s\u0142awne miasto o bogatej historii i dziedzictwie kulturowym, znalaz\u0142 si\u0119 w cieniu okupacji hitlerowskiej. Wsp\u00f3lnie z milionami innych Europejczyk\u00f3w mieszka\u0144cy Gda\u0144ska byli \u015bwiadkami najstraszniejszych wydarze\u0144 w historii ludzko\u015bci. Nawet w tym mrocznym okresie zag\u0142ady Gda\u0144sk zachowa\u0142 swoje wyj\u0105tkowe dziedzictwo kulturowe, a jego mieszka\u0144cy wykazali si\u0119 imponuj\u0105cym hartem ducha, […]<\/p>\n","protected":false},"author":301,"featured_media":2078,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[673,574,578,577,674,681,679,575,682,676,579,680,675,677,576,573,581,678],"motype":[494],"moformat":[93],"moimportance":[104],"class_list":{"0":"post-2219","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-gdansk-i-ii-wojna-swiatowa","9":"tag-historia-polityki","10":"tag-historie-gdanska","11":"tag-historie-politykow","12":"tag-ii-wojna-swiatowa","13":"tag-odbudowa-powojenna","14":"tag-poczta","15":"tag-polityczna-w-gdansku","16":"tag-powojenna-odbudowa-gdanska","17":"tag-pre-historia","18":"tag-rada-miasta-gdanska","19":"tag-ratusz","20":"tag-w-czasie-ii-wojny-swiatowej-gdansk","21":"tag-westerplatte","22":"tag-znani-politycy","23":"tag-zycie-polityczne","24":"tag-zycie-polityczne-gdanska","25":"tag-nigdy-wiecej-wojny","26":"motype-eternal","27":"moformat-longrid-korotka","28":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2219"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2232,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2219\/revisions\/2232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2219"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2219"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2219"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}